Polskie Towarzystwo Diagnostyki Edukacyjnej

Uściślone sprawdzanie i ocenianie osiągnięć szkolnych dokonywane według teoretycznie uzasadnionych i wypróbowanych reguł. Prowadzi do przyporządkowania symboli (ocen) uczniom w taki sposób, by relacje między symbolami odpowiadały relacjom między uczniami ze względu na określone osiągnięcia.

Zbiór elementów populacji dobranych w sposób świadomy, to jest przez wykorzystanie informacji o właściwościach poszczególnych elementów. Charakterystycznym przykładem próby celowej w badaniach próbnych czy pilotażowych jest zbiór szkół, lub uczniów najłatwiej dostępnych dla prowadzącego badanie i najbardziej chętnych do współpracy. Próba celowa nie upoważnia nas do wnioskowania statystycznego, gdyż mogą w niej wystąpić błędy systematyczne, zwykle „na korzyść" w stosunku do populacji.